KURSY SAMOOBRONY DLA KOBIET OTWOCK-WIĄZOWNA-CELESTYNÓW /2018

KURS SAMOOBRONY JSDF DLA KOBIET- ZARYS PROGRAMU SZKOLENIA

PSYCHOLOGICZNE ASPEKTY SAMOOBRONY KOBIET
wykład nr 2 dla Kursu samoobrony JSDF (lev.1 dla kobiet )
 
Wprowadzenie
Sztuki i sporty walki od zawsze fascynowały osoby wychowane w kulturze Zachodu. Podziw dla sprawności fizycznej i głębokiej duchowości, jaką posiadali mistrzowie wschodnich sztuk walki, powodował, że zwiększały się stopniowo rzesze trenujących. Coraz częstsze komercyjne pokazy oraz media naświetlały tylko medialny aspekt tych dyscyplin. Dosyć szybko sztuki walki stały się dyscyplinami sportowymi, w których liczyły się wyłącznie rywalizacja i osiągnięcia. Tym samym aspekt duchowości i filozofii Wschodu zszedł na plan dalszy. Jednak coraz częściej w teorii sztuk walki pojawia się rozróżnienie na sztuki walki, sporty walki oraz nową gałąź samoobronę.
1) Uważa się, że duża część sztuk walki w swoim tradycyjnym obrazie nie spełnia współczesnych wymagań, aby zapewnić swoim adeptom skuteczną obronę siebie i ich bliskich w sytuacji zagrożenia. Stąd właśnie swoista metamorfoza sztuk walki-skuteczna samoobrona obejmuje często naukę wielu różnych styli walki równocześnie, wybierając z nich wyłącznie najskuteczniejsze techniki. Zatem skuteczna samoobrona opiera się często nie na jednej, lecz wielu sztukach walki. Z kolei niektóre sztuki walki stały się sportami walki, dzięki czemu pojawia się rywalizacja według ściśle określonych reguł, tym samym wzrasta poziom techniczny danej dyscypliny, maleje jednak ilość wytrenowanych technik, nie ćwiczy się technik zabronionych przez reguły i zasady danego sportu. W tym rozumieniu tylko i wyłącznie sztuki walki dotykają sfery duchowości człowieka, starając się dostarczyć ćwiczącym wartości ważniejszych niż zwycięstwo w zawodach sportowych.
 
2) Podstawową cechą, odróżniającą sztuki walki od pozostałych dyscyplin jest aspekt duchowości, związany z samodoskonaleniem się. Ten element bardzo rzadko pojawia się w przypadku sportów walki, których celem jest, jak to podkreślono powyżej, coraz lepszy wynik sportowy. Trening sztuk walki niesie także ze sobą szereg wartości, często ściśle związanych z motywacją. W przypadku aikido sam trening staje się bardziej formą medytacji, niż sztuką walki.
 
Wiele tradycyjnych szkół walki dodaje te określenia na swoich plakatach reklamowych. Równocześnie postępująca brutalizacja życia społecznego powoduje, iż coraz popularniejsze stają się wszelkiego rodzaju kursy samoobrony dla kobiet. Polegają one jednak najczęściej na modyfikacjach istniejących już systemów i sztuk walki oraz na próbach nauki, często nieskutecznych na ulicy, technik. Często trenerzy nie dostosowują nawet technik z własnego stylu, co powoduje całkowitą nieprzydatność w walce uczonych technik. Równocześnie wszelkie szkoły walki zapewniają o wysokiej skuteczności uczonych technik w realnej walce.
Niestety, program tego typu zajęć często nie odbiega znacząco od prowadzonych przez trenerów typowych zajęć w ich sekcjach danego stylu.. Zajęcia tego typu obejmują najczęściej szereg technik z samoobrony fizycznej, często finezyjnych i trudnych do opanowania. Równocześnie pozostaje to w sprzeczności z wymaganiami kursantek, które oczekują, że będą skutecznie umiały się obronić po zaledwie kilku treningach.
 
Warto jednak podkreślić, że samoobrona kobiet różni się znacząco od technik samoobrony mężczyzn. Mężczyźni nie posiadają najczęściej psychicznej blokady przed uderzeniem przeciwnika, są agresywniejsi i bardziej zmotywowani do walki (psychologia ewolucyjna). Nie posiadają stereotypów, jakimi obarczone są kobiety, dotyczące ich zależności od mężczyzn, wymagań dotyczących delikatności i odpowiedniego zachowania w stosunku do mężczyzn. Te elementy utrudniają skuteczność i efektywność nauczanych technik, stąd zajęcia z samoobrony dla kobiet wymagają specyficznego i zupełnie odmiennego podejścia, niż treningi mężczyzn.
 
Z powyższych rozważań wynika, iż nieskuteczności tego typu treningów samoobrony dla kobiet należy upatrywać po obu stronach-zarówno prowadzących, jak i ćwiczących.
 
Błędy trenerów w prowadzeniu zajęć samoobrony kobiet:
 
Do czynników negatywnych po stronie prowadzącego należy zaliczyć:
 
1* Pomijanie aspektu psychologicznego, czyli nacisk wyłącznie na kwestie opanowania prawidłowej techniki uderzeń czy też chwytów a pomijanie przy tym umiejętności psychologicznych-oswojenia ćwiczących z sytuacją napadu i uświadomienia, że napad rozpoczyna się wcześniej niż fizyczna konfrontacja.
2* Techniki niedostosowane do możliwości ćwiczących -wielu trenerów zapomina, iż ćwiczące kobiety często nie miały nigdy do czynienia ze sztukami walki, lub też żadną inną aktywnością fizyczną, stąd techniki niedostosowane do ich możliwości fizycznych powodują niską skuteczność treningu oraz szybki spadek motywacji ćwiczących, gdy mają one trudności z opanowaniem pokazywanych technik.
3* Brak realności ćwiczeń – nietworzenie symulacji rzeczywistych zagrożeń, ćwiczenie technik w powietrze, bez udziału partnera, w zwolnionym tempie, bez elementu stresu powoduje ich niską skuteczność w sytuacji realnego zagrożenia. Technika nieutrwalona jako element pamięci mięśniowej nie zostanie wykonana poprawnie w sytuacji silnego pobudzenia emocjonalnego.
 
Z kolei do czynników negatywnych leżących po stronie ćwiczących kobiet można zaliczyć:
 
1* Błędne podejście do treningu – ćwiczące często zapisując się na zajęcia z samoobrony, oczekują szybkich efektów nauki, przy równoczesnym minimalnym zaangażowaniu ze swojej strony. Mają również nadzieję na poznanie jak największej liczby technik obrony, których zapewne nie będą w stanie wykonać w sytuacji zagrożenia. Równocześnie często posiadają błędne rozumienie treningu samoobrony, uważając, że jedynym właściwym jego efektem jest nie umiejętność wyjścia z opresji lub też uniknięcia zagrożenia, lecz fizyczna eliminacja silniejszego od ćwiczącej przeciwnika. Jest to obraz wzmacniany przez media i kulturę masową, który czyni więcej szkody niż pożytku.
 
2 * Brak dostatecznej motywacji – fakt ten ma ścisły związek z omówionym w poprzednim punkcie problemem, gdyż ćwiczące, szybko rezygnują z treningów, zniechęcając się wymaganiami wielu powtórzeń tej samej techniki, spodziewając się, że już opanowały ją po zaledwie kilku powtórzeniach. Równocześnie ich oczekiwanie szybkich efektów spotyka się z niezrozumieniem ze strony trenera, zmuszającego je do wytężonej pracy.
 
3* Niewiara w swoje możliwości, opór przed uderzeniem przeciwnika, jest to aspekt oparty na funkcjonujących w społeczeństwie stereotypach, które traktują kobietę jako niezdolną do obrony w sytuacji zagrożenia i całkowicie zależnych w tej kwestii od mężczyzny. Pewne wzorce kulturowe oraz stereotypy, dotyczące słabej płci przekazywane z pokolenia na pokolenie, utrudniają skuteczną samoobronę. Równocześnie ćwiczące mają blokady psychiczne przed uczynieniem krzywdy drugiemu człowiekowi, nawet jeśli ten stanowi dla nich fizyczne zagrożenie.
 
4* Pomijanie aspektu psychologicznego, nacisk wyłącznie na naukę technik fizycznej samoobrony. Jak wspomniano wyżej, wielu trenerów wprowadza w swoje zajęcia mylny pogląd, iż zajęcia z zakresu samoobrony dla kobiet powinny przebiegać według podobnych zasad, jak zwykłe zajęcia ich sekcjach. W związku z tym nie wprowadzają żadnych modyfikacji w stosunku do typowego programu, jaki realizują na swoich zajęciach. Równocześnie ćwiczące także uważają część psychologiczną na zbędną, stwierdzając, że sama znajomość technik walki wystarczy, aby czuć się pewnie. Tworzy to złudne poczucie bezpieczeństwa, gdyż ćwiczące pomijają tak istotny aspekt, jak unikanie zagrożenia czy też sygnały, jakie wysyła agresor, zanim zaatakuje. Podobny efekt zauważa się w przypadku posiadania broni palnej w celach samoobrony. Daje ona poczucie bezpieczeństwa, do czasu, gdy pojawia się konieczność jej użycia. W większości przypadków broniący się nie jest przygotowany psychicznie na fakt wykorzystania jej przeciwko drugiemu człowiekowi, stąd jest ona w takich sytuacjach całkowicie nieprzydatna, a odebrana, może stanowić zagrożenie także dla jej posiadacza.
 
Cechy dobrego programu zajęć samoobrony dla kobiet:
 
Powyższe rozważania pozwalają na wyciągnięcie wniosków dotyczących cech dobrego treningu samoobrony.
Wydaje się, że każde zajęcia powinny składać się z dwóch części – psychologicznej i fizycznej. Część fizyczna nie powinna przekraczać 1 godziny, a jeśli trwa dłużej, konieczne są krótkie przerwy. Jest to istotne, gdyż należy pamiętać, że duża liczba kobiet, uczęszczających na tego typu zajęcia nie trenowała dotychczas żadnych sztuk walki, zatem ich kondycja może nie pozwalać im na duży wysiłek fizyczny. Istotnym jest, żeby poszczególne elementy zajęć stanowiły całość, i wzajemnie się uzupełniały. Część fizyczna powinna dać możliwość przećwiczenia technik omówionych na części psychologicznej. W ten sposób tworzy się zwarty i uzupełniający się program.
 
A) Część psychologiczna
 
Obejmuje ona pracę nad zagadnieniami związanymi z umiejętnością rozpoznawania zagrożenia, stereotypami oraz umiejętnością stawiania granic psychologicznych. Powinna być prowadzona w formie pogadanki, z dużą ilością ćwiczeń praktycznych. Prowadzący powinien zachęcać ćwiczące do wyrażania własnych poglądów i doświadczeń, co wzbogaca zajęcia i ukazuje realność i przydatność poruszanych na nich treści. Całość zajęć z części psychologicznej można podzielić na trzy etapy, z których każdy wymaga opanowania i omówienia umiejętności z etapu wcześniejszego i ściśle się na nich opiera.
W pierwszym etapie należy zwrócić uwagę na aspekt psychologicznych umiejętności kobiet do obrony siebie samej i swoich bliskich. Opiera się on głównie na samodzielnej pracy i lepszym poznaniu siebie przez kursantki. Dlatego też celem nadrzędnym jest uświadomienie sobie skryptów i stereotypów, na jakich opiera się patriarchalne wychowanie kobiet, zabraniające im przeciwstawiania się mężczyźnie nawet w sytuacji realnego zagrożenia. W tym celu omawia się zagadnienia związane z dyskryminacją kobiet, które są ściśle związane z ich umiejętnością do stawiania granic psychologicznych. Pracuje się również nad podwyższeniem samooceny, niezbędnej dla dalszego efektywnego opracowania tematyki asertywności. Ważne jest również pokazanie cech i portretu psychologicznego typowego napastnika, co wydaje się istotne dla pracy nad uświadomieniem sobie zagrożenia i przeciwdziałaniu mu. Konieczne jest również wskazanie faktu, iż najlepszą metodą samoobrony jest uniknięcie zagrożenia, nie zaś fizyczna konfrontacja, i do tego rozwiązania zawsze należy dążyć. Po uświadomieniu ćwiczącym aspektów dotyczących ograniczeń ich własnej osobowości i sposobów na ich pokonanie, w etapie drugim przechodzi się do rozwoju psychologicznych umiejętności samoobrony. Niezbędne jest tutaj wskazanie, że fizyczna konfrontacja z przeciwnikiem jest ostatecznością, i można często uniknąć jej dzięki umiejętnościom psychologicznym. Niezwykle istotne jest tu podmiotowe podejście do każdej z ćwiczących, zwrócenie uwagi na ich problemy i ograniczenia. Wiele ćwiczących może mieć problemy ze stawianiem granic, inne z kolei ze zbyt prowokującym przekazem niewerbalnym, często nieświadomym.
 
Przydatne są tu zajęcia (pogadanka) z psychologiem, które pomagają wyeliminować wszystkie podstawowe błędy w zakresie zachowań przed, po i podczas napadu.
Z zagadnieniem poruszanym w tej części szkolenia powinna być ściśle związana komunikacja niewerbalna. W kolejnych etapach kursu porusza się tu również podstawowe kwestie z zakresu wiktymologii, wskazującej jak zachowują się i wyglądają osoby, które są najczęściej wybierane przez przestępców na ofiary ataku. Omawia się również cechy stroju, które mogą pomóc agresorowi w jego ataku. Kolejnym krokiem jest trening umiejętności asertywnych. Istotnym jest, aby oprzeć je na elementach poruszanych w trakcie pierwszego etapu, ze szczególnym uwzględnieniem samooceny i wiary we własne możliwości. Należy podkreślić, iż żadne techniki asertywne nie będą skuteczne, jeśli nie zostaną zastosowane przez osobę pewną siebie i gotową bronić swojego zdania.
Elementem, na który zwraca się uwagę, jest powiązanie umiejętności asertywnych z prawidłowymi komunikatami niewerbalnymi, szczególnie tonem głosu i gestami. Od ćwiczących wymaga się równocześnie stopniowego zwiększania stopnia trudności i pracy nad własną asertywnością także poza zajęciami. W trakcie spotkań można dokonywać omówienia i wskazywania istotnych aspektów danej techniki psychologicznej.
 
Na trzecim, najwyższym poziomie szkolenia, ćwiczy się takie aspekty komunikacji niewerbalnej, jak umiejętność utrzymywania bezpiecznego dystansu od ewentualnego agresora, utrzymywanie właściwej postawy, tonu głosu, oraz mimiki.
Dopuszczalne jest również zastosowanie kamery video, której nagrania mogą pomagać w utrwaleniu fragmentów materiału, jednak warto pamiętać, iż kursantki muszą się najpierw z nią oswoić..
 
Podstawą pracy nad umiejętnościami psychologicznymi jest fakt, iż napastnik, zanim zdecyduje się na atak, sprawdza ofiarę i ocenia jej zdolność do obrony. Dlatego prawidłowe zachowania w czasie, gdy agresor testuje ofiarę, mogą uchronić kobiety przed napaścią i idącą za nią konfrontacją fizyczną.
 
Podczas profesjonalnego kursu samoobrony dla kobiet pracuje się głównie nad wyostrzeniem zdolności rozpoznawania zagrożeń w otoczeniu. Działania te mają ścisły związek z wcześniej wspomnianą świadomością zagrożenia, gdyż będąc świadomym niebezpieczeństwa, łatwiej go uniknąć. Innym ważnym aspektem samoobrony kobiet jest intuicja, która stanowi podstawę do instynktownego reagowania na zagrożenie.
Jest ona istotnym elementem chroniącym przed niebezpieczeństwem w świecie zwierząt i jako taka jest podstawą do samoobrony przed zagrożeniami fizycznymi również w świecie ludzi. Szczególnie istotne w samoobronie kobiet wdaje się umiejętność właściwego stawiania granic psychologicznych, odmawiania oraz przyjmowania krytyki. Przydatne są tu, tak zwane techniki zamglenia i zdartej płyty, jednak mają one wyłącznie aspekt ułatwiający funkcjonowanie w sytuacjach społecznych, nie mogą natomiast stanowić podstawy samoobrony.
 
Wreszcie ważne jest również stosowanie metod treningu mentalnego, który polega na wyobrażaniu sobie zagrożenia i swojej prawidłowej reakcji na nie. Równocześnie należy podkreślić fakt, iż nie istnieją żadne magiczne techniki, które pozwolą wyjść cało z każdej sytuacji, stąd należy zwracać szczególną uwagę na pewien zdrowy rozsądek w samoobronie i używanie jak najmniejszej ilości technik do jak największej liczby zagrożeń. Tylko takie podejście pozwala na skuteczne i adekwatne działanie w każdej sytuacji. Rozpatruje się tu różne sytuacje – od ulicznej zaczepki poprzez próby napadu rabunkowego, po usiłowanie gwałtu. Istotnym jest, że analizę rozpoczyna się nie od momentu fizycznej napaści, lecz od chwili typowania ofiary.
 
Przydatną wiedzą są również informacje dotyczące wpływu różnych substancji psychoaktywnych na organizm, czy też zwiastuny ataku agresora w zachowaniu i mowie. Istotnym jest też umiejętne wzywanie pomocy i na ten aspekt należy zwrócić szczególną uwagę w trakcie omawiania zagadnień z pierwszego etapu szkolenia.
 
Dodatkowym elementem jest omówienie środków fizycznej samoobrony, których sporo pojawia się na rynku. Obecnie oferta dotyczy różnego rodzaju gazów, paralizatorów, odstraszaczy, a także broni palnej. Należy omówić aspekty ich skuteczności, a także warunki efektywnego zastosowanie. Ćwiczącym należy uświadomić, że nawet najpotężniejsza broń nie będzie skuteczna, jeśli nie będzie determinacji, aby jej użyć, lub też będzie się ona znajdowała w miejscu fizycznie niedostępnym, na przykład na dnie torebki. Dlatego też użycie broni należy ćwiczyć, podobnie jak techniki obrony fizycznej. Tak zbudowany blok psychologiczny daje pewien ogląd aspektów psychologicznych, jakie należy poruszyć w trakcie treningu samoobrony.
Etap ostatni i stanowi podsumowanie wiedzy z poprzednich dwóch etapów i dotyczy zastosowania w praktyce strategii poznanych wcześniej w samoobronie w przeciwko konkretnym typom agresorów. Istotny jest tu element pracy nad sobą, który stanowi podstawę dla rozwoju umiejętności niezbędnych w treningu samoobrony. Ważnym jest też fakt, iż żaden trening umiejętności psychologiczny nie zastąpi wprowadzanych sukcesywnie zmian w życiu i w codziennym postępowaniu.

 

B)   Część fizyczna
 
Część fizyczna obejmuje naukę technik przydatnych w konfrontacji fizycznej z przeciwnikiem. Należy tu podkreślić, iż jest to zawsze ostateczność w walce z silniejszym mężczyzną.
 
Ważne jest, aby uświadomić ćwiczącym, że wygrana walka w przypadku samoobrony nie zawsze oznacza powalenie przeciwnika, lecz bezpieczne opuszczenie miejsca zagrożenia. Konieczne jest tu podkreślenie znaczenia determinacji i kontrolowanej agresywności, jeśli do walki dochodzi. Po stronie kobiety stoi też element zaskoczenia, gdyż agresor nie spodziewa się oporu ze strony swojej ofiary. W trakcie zajęć fizycznych wskazuje się czułe punkty przeciwnika oraz omawia się sposoby ich atakowania.
 
Podstawą do treningu jest opanowanie najprostszych uderzeń i kopnięć w newralgiczne punkty przeciwnika. Muszą to być uderzenia podstawowe, powinno rezygnować się z uderzeń pięścią i położyć nacisk na ataki otwartą dłonią i uderzeniami z góry, tak zwaną ręką – młotem.
 
Z kopnięć, podstawowym powinien być atak na krocze, w zależności od dystansu – stopą lub kolanem. Techniki te należy trenować z użyciem sprzętu ochronnego, bez zatrzymywania uderzeń w powietrzu, gdyż konieczne jest wyrobienie nawyku uderzania w cel.
 
W kwestii technik obrony przed poszczególnymi zagrożeniami, należy dążyć do maksymalnej prostoty i ograniczenia skomplikowanych ruchów do minimum. Stąd należy wyeliminować stosowanie złożonych dźwigni, rzutów czy też duszeń, obecnych w tak wielu systemach i sztukach walki.
 
Należy pamiętać, że w sytuacji fizycznego zagrożenia czy działania pod wpływem stresu zastosuje się wyłącznie te techniki, które zostały najlepiej utrwalone i są najprostsze.
 
Dlatego też niezbędne jest stosowanie ćwiczeń pobudzających do działania pod wpływem stresu, z zastosowaniem wielu przyrządów, takich jak tarcze, czy też pancerze dla prowadzącego, które pozwalają na bezpieczne wykonanie technik z pełną siłą.
Istotne też jest, aby techniki ćwiczone były również przeciwko instruktorom, a nie tylko w parach, między kobietami.
Pozwala to kobietom na zapoznanie się ze swoimi reakcjami w sytuacji konfrontacji z większym i silniejszym fizycznie przeciwnikiem.
 
Niemożliwym jest nauczenie technik adekwatnych do każdej sytuacji, w jakiej znajdą się ćwiczące, stąd konieczność nauki stosowania zdrowego rozsądku i improwizacji w przypadku obrony przed różnymi zagrożeniami.
 
Podsumowanie
Uniknięcie omówionych błędów pozwoli na zbliżenie się do ideału, nie wyczerpuje jednak wszystkich aspektów złożonego zagadnienia, jakim jest kurs samoobrony dla kobiet. Pozostaje równocześnie mieć nadzieję, że programy przyszłych kursów dla kobiet będą traktowały szkolenie w sposób kompleksowy, uwzględniając nie tylko aspekt fizyczny, lecz również psychologiczny. Wydaje się, że tylko łączne traktowanie tych zagadnień pozwoli na przeprowadzenie wyczerpującego, i co najważniejsze skutecznego – programu samoobrony dla kobiet.
 
Oprac. na podst. mat. źródłowych* – Mirosław Plata
* Mat. Źródłowe Jakub LICKIEWICZ Uniwersytet Marii Curie Skłodowskiej w Lublinie

LEVEL 1 -wprowadzenie do systemu walki obronnej JSDF -autorski program szkolenia

„Kurs Samoobrony dla kobiet” – (JSDF poziom 1) skierowany jest do wszystkich kobiet, które chcą zdobyć podstawowe umiejętności racjonalnego zachowania  się w sytuacji niebezpiecznej. Zajęcia prowadzone przez głównego instruktora ADSW mają na celu pokazanie realnych sposobów reagowania w przypadku zaskoczenia i zagrożenia atakiem fizycznym. Podczas zajęć kobiety są uczone, jak adekwatnie reagować na typowe zagrożenia. Poziom 1 przeznaczony dla wszystkich kobiet niezależnie od wieku oraz predyspozycji fizycznych.

Szkolenie składa się z dwóch części tj. teoretycznej i praktycznej.

cZĘŚĆ TEORETYCZNA

uczestniczkom szkolenia przekazane zostaną m.in. podstawowe informacje o uwarunkowaniach psychologicznych i prawnych samoobrony oraz przedstawione schematy racjonalnych zachowań w samoobronie a także zasady udzielania pierwszej pomocy.

PSYCHOLOGICZNE ASPEKTY SAMOOBRONY KOBIET
wykład nr 2 dla Kursu samoobrony JSDF (lev.1 dla kobiet )
 
Wprowadzenie
Sztuki i sporty walki od zawsze fascynowały osoby wychowane w kulturze Zachodu. Podziw dla sprawności fizycznej i głębokiej duchowości, jaką posiadali mistrzowie wschodnich sztuk walki, powodował, że zwiększały się stopniowo rzesze trenujących. Coraz częstsze komercyjne pokazy oraz media naświetlały tylko medialny aspekt tych dyscyplin. Dosyć szybko sztuki walki stały się dyscyplinami sportowymi, w których liczyły się wyłącznie rywalizacja i osiągnięcia. Tym samym aspekt duchowości i filozofii Wschodu zszedł na plan dalszy. Jednak coraz częściej w teorii sztuk walki pojawia się rozróżnienie na sztuki walki, sporty walki oraz nową gałąź samoobronę.
1) Uważa się, że duża część sztuk walki w swoim tradycyjnym obrazie nie spełnia współczesnych wymagań, aby zapewnić swoim adeptom skuteczną obronę siebie i ich bliskich w sytuacji zagrożenia. Stąd właśnie swoista metamorfoza sztuk walki-skuteczna samoobrona obejmuje często naukę wielu różnych styli walki równocześnie, wybierając z nich wyłącznie najskuteczniejsze techniki. Zatem skuteczna samoobrona opiera się często nie na jednej, lecz wielu sztukach walki. Z kolei niektóre sztuki walki stały się sportami walki, dzięki czemu pojawia się rywalizacja według ściśle określonych reguł, tym samym wzrasta poziom techniczny danej dyscypliny, maleje jednak ilość wytrenowanych technik, nie ćwiczy się technik zabronionych przez reguły i zasady danego sportu. W tym rozumieniu tylko i wyłącznie sztuki walki dotykają sfery duchowości człowieka, starając się dostarczyć ćwiczącym wartości ważniejszych niż zwycięstwo w zawodach sportowych.
 
2) Podstawową cechą, odróżniającą sztuki walki od pozostałych dyscyplin jest aspekt duchowości, związany z samodoskonaleniem się. Ten element bardzo rzadko pojawia się w przypadku sportów walki, których celem jest, jak to podkreślono powyżej, coraz lepszy wynik sportowy. Trening sztuk walki niesie także ze sobą szereg wartości, często ściśle związanych z motywacją. W przypadku aikido sam trening staje się bardziej formą medytacji, niż sztuką walki.
 
Wiele tradycyjnych szkół walki dodaje te określenia na swoich plakatach reklamowych. Równocześnie postępująca brutalizacja życia społecznego powoduje, iż coraz popularniejsze stają się wszelkiego rodzaju kursy samoobrony dla kobiet. Polegają one jednak najczęściej na modyfikacjach istniejących już systemów i sztuk walki oraz na próbach nauki, często nieskutecznych na ulicy, technik. Często trenerzy nie dostosowują nawet technik z własnego stylu, co powoduje całkowitą nieprzydatność w walce uczonych technik. Równocześnie wszelkie szkoły walki zapewniają o wysokiej skuteczności uczonych technik w realnej walce.
Niestety, program tego typu zajęć często nie odbiega znacząco od prowadzonych przez trenerów typowych zajęć w ich sekcjach danego stylu.. Zajęcia tego typu obejmują najczęściej szereg technik z samoobrony fizycznej, często finezyjnych i trudnych do opanowania. Równocześnie pozostaje to w sprzeczności z wymaganiami kursantek, które oczekują, że będą skutecznie umiały się obronić po zaledwie kilku treningach.
 
Warto jednak podkreślić, że samoobrona kobiet różni się znacząco od technik samoobrony mężczyzn. Mężczyźni nie posiadają najczęściej psychicznej blokady przed uderzeniem przeciwnika, są agresywniejsi i bardziej zmotywowani do walki (psychologia ewolucyjna). Nie posiadają stereotypów, jakimi obarczone są kobiety, dotyczące ich zależności od mężczyzn, wymagań dotyczących delikatności i odpowiedniego zachowania w stosunku do mężczyzn. Te elementy utrudniają skuteczność i efektywność nauczanych technik, stąd zajęcia z samoobrony dla kobiet wymagają specyficznego i zupełnie odmiennego podejścia, niż treningi mężczyzn.
 
Z powyższych rozważań wynika, iż nieskuteczności tego typu treningów samoobrony dla kobiet należy upatrywać po obu stronach-zarówno prowadzących, jak i ćwiczących.
 
Błędy trenerów w prowadzeniu zajęć samoobrony kobiet:
 
Do czynników negatywnych po stronie prowadzącego należy zaliczyć:
 
1* Pomijanie aspektu psychologicznego, czyli nacisk wyłącznie na kwestie opanowania prawidłowej techniki uderzeń czy też chwytów a pomijanie przy tym umiejętności psychologicznych-oswojenia ćwiczących z sytuacją napadu i uświadomienia, że napad rozpoczyna się wcześniej niż fizyczna konfrontacja.
2* Techniki niedostosowane do możliwości ćwiczących -wielu trenerów zapomina, iż ćwiczące kobiety często nie miały nigdy do czynienia ze sztukami walki, lub też żadną inną aktywnością fizyczną, stąd techniki niedostosowane do ich możliwości fizycznych powodują niską skuteczność treningu oraz szybki spadek motywacji ćwiczących, gdy mają one trudności z opanowaniem pokazywanych technik.
3* Brak realności ćwiczeń – nietworzenie symulacji rzeczywistych zagrożeń, ćwiczenie technik w powietrze, bez udziału partnera, w zwolnionym tempie, bez elementu stresu powoduje ich niską skuteczność w sytuacji realnego zagrożenia. Technika nieutrwalona jako element pamięci mięśniowej nie zostanie wykonana poprawnie w sytuacji silnego pobudzenia emocjonalnego.
 
Z kolei do czynników negatywnych leżących po stronie ćwiczących kobiet można zaliczyć:
 
1* Błędne podejście do treningu – ćwiczące często zapisując się na zajęcia z samoobrony, oczekują szybkich efektów nauki, przy równoczesnym minimalnym zaangażowaniu ze swojej strony. Mają również nadzieję na poznanie jak największej liczby technik obrony, których zapewne nie będą w stanie wykonać w sytuacji zagrożenia. Równocześnie często posiadają błędne rozumienie treningu samoobrony, uważając, że jedynym właściwym jego efektem jest nie umiejętność wyjścia z opresji lub też uniknięcia zagrożenia, lecz fizyczna eliminacja silniejszego od ćwiczącej przeciwnika. Jest to obraz wzmacniany przez media i kulturę masową, który czyni więcej szkody niż pożytku.
 
2 * Brak dostatecznej motywacji – fakt ten ma ścisły związek z omówionym w poprzednim punkcie problemem, gdyż ćwiczące, szybko rezygnują z treningów, zniechęcając się wymaganiami wielu powtórzeń tej samej techniki, spodziewając się, że już opanowały ją po zaledwie kilku powtórzeniach. Równocześnie ich oczekiwanie szybkich efektów spotyka się z niezrozumieniem ze strony trenera, zmuszającego je do wytężonej pracy.
 
3* Niewiara w swoje możliwości, opór przed uderzeniem przeciwnika, jest to aspekt oparty na funkcjonujących w społeczeństwie stereotypach, które traktują kobietę jako niezdolną do obrony w sytuacji zagrożenia i całkowicie zależnych w tej kwestii od mężczyzny. Pewne wzorce kulturowe oraz stereotypy, dotyczące słabej płci przekazywane z pokolenia na pokolenie, utrudniają skuteczną samoobronę. Równocześnie ćwiczące mają blokady psychiczne przed uczynieniem krzywdy drugiemu człowiekowi, nawet jeśli ten stanowi dla nich fizyczne zagrożenie.
 
4* Pomijanie aspektu psychologicznego, nacisk wyłącznie na naukę technik fizycznej samoobrony. Jak wspomniano wyżej, wielu trenerów wprowadza w swoje zajęcia mylny pogląd, iż zajęcia z zakresu samoobrony dla kobiet powinny przebiegać według podobnych zasad, jak zwykłe zajęcia ich sekcjach. W związku z tym nie wprowadzają żadnych modyfikacji w stosunku do typowego programu, jaki realizują na swoich zajęciach. Równocześnie ćwiczące także uważają część psychologiczną na zbędną, stwierdzając, że sama znajomość technik walki wystarczy, aby czuć się pewnie. Tworzy to złudne poczucie bezpieczeństwa, gdyż ćwiczące pomijają tak istotny aspekt, jak unikanie zagrożenia czy też sygnały, jakie wysyła agresor, zanim zaatakuje. Podobny efekt zauważa się w przypadku posiadania broni palnej w celach samoobrony. Daje ona poczucie bezpieczeństwa, do czasu, gdy pojawia się konieczność jej użycia. W większości przypadków broniący się nie jest przygotowany psychicznie na fakt wykorzystania jej przeciwko drugiemu człowiekowi, stąd jest ona w takich sytuacjach całkowicie nieprzydatna, a odebrana, może stanowić zagrożenie także dla jej posiadacza.
 
Cechy dobrego programu zajęć samoobrony dla kobiet:
 
Powyższe rozważania pozwalają na wyciągnięcie wniosków dotyczących cech dobrego treningu samoobrony.
Wydaje się, że każde zajęcia powinny składać się z dwóch części – psychologicznej i fizycznej. Część fizyczna nie powinna przekraczać 1 godziny, a jeśli trwa dłużej, konieczne są krótkie przerwy. Jest to istotne, gdyż należy pamiętać, że duża liczba kobiet, uczęszczających na tego typu zajęcia nie trenowała dotychczas żadnych sztuk walki, zatem ich kondycja może nie pozwalać im na duży wysiłek fizyczny. Istotnym jest, żeby poszczególne elementy zajęć stanowiły całość, i wzajemnie się uzupełniały. Część fizyczna powinna dać możliwość przećwiczenia technik omówionych na części psychologicznej. W ten sposób tworzy się zwarty i uzupełniający się program.
 
A) Część psychologiczna
 
Obejmuje ona pracę nad zagadnieniami związanymi z umiejętnością rozpoznawania zagrożenia, stereotypami oraz umiejętnością stawiania granic psychologicznych. Powinna być prowadzona w formie pogadanki, z dużą ilością ćwiczeń praktycznych. Prowadzący powinien zachęcać ćwiczące do wyrażania własnych poglądów i doświadczeń, co wzbogaca zajęcia i ukazuje realność i przydatność poruszanych na nich treści. Całość zajęć z części psychologicznej można podzielić na trzy etapy, z których każdy wymaga opanowania i omówienia umiejętności z etapu wcześniejszego i ściśle się na nich opiera.
W pierwszym etapie należy zwrócić uwagę na aspekt psychologicznych umiejętności kobiet do obrony siebie samej i swoich bliskich. Opiera się on głównie na samodzielnej pracy i lepszym poznaniu siebie przez kursantki. Dlatego też celem nadrzędnym jest uświadomienie sobie skryptów i stereotypów, na jakich opiera się patriarchalne wychowanie kobiet, zabraniające im przeciwstawiania się mężczyźnie nawet w sytuacji realnego zagrożenia. W tym celu omawia się zagadnienia związane z dyskryminacją kobiet, które są ściśle związane z ich umiejętnością do stawiania granic psychologicznych. Pracuje się również nad podwyższeniem samooceny, niezbędnej dla dalszego efektywnego opracowania tematyki asertywności. Ważne jest również pokazanie cech i portretu psychologicznego typowego napastnika, co wydaje się istotne dla pracy nad uświadomieniem sobie zagrożenia i przeciwdziałaniu mu. Konieczne jest również wskazanie faktu, iż najlepszą metodą samoobrony jest uniknięcie zagrożenia, nie zaś fizyczna konfrontacja, i do tego rozwiązania zawsze należy dążyć. Po uświadomieniu ćwiczącym aspektów dotyczących ograniczeń ich własnej osobowości i sposobów na ich pokonanie, w etapie drugim przechodzi się do rozwoju psychologicznych umiejętności samoobrony. Niezbędne jest tutaj wskazanie, że fizyczna konfrontacja z przeciwnikiem jest ostatecznością, i można często uniknąć jej dzięki umiejętnościom psychologicznym. Niezwykle istotne jest tu podmiotowe podejście do każdej z ćwiczących, zwrócenie uwagi na ich problemy i ograniczenia. Wiele ćwiczących może mieć problemy ze stawianiem granic, inne z kolei ze zbyt prowokującym przekazem niewerbalnym, często nieświadomym.
 
Przydatne są tu zajęcia (pogadanka) z psychologiem, które pomagają wyeliminować wszystkie podstawowe błędy w zakresie zachowań przed, po i podczas napadu.
Z zagadnieniem poruszanym w tej części szkolenia powinna być ściśle związana komunikacja niewerbalna. W kolejnych etapach kursu porusza się tu również podstawowe kwestie z zakresu wiktymologii, wskazującej jak zachowują się i wyglądają osoby, które są najczęściej wybierane przez przestępców na ofiary ataku. Omawia się również cechy stroju, które mogą pomóc agresorowi w jego ataku. Kolejnym krokiem jest trening umiejętności asertywnych. Istotnym jest, aby oprzeć je na elementach poruszanych w trakcie pierwszego etapu, ze szczególnym uwzględnieniem samooceny i wiary we własne możliwości. Należy podkreślić, iż żadne techniki asertywne nie będą skuteczne, jeśli nie zostaną zastosowane przez osobę pewną siebie i gotową bronić swojego zdania.
Elementem, na który zwraca się uwagę, jest powiązanie umiejętności asertywnych z prawidłowymi komunikatami niewerbalnymi, szczególnie tonem głosu i gestami. Od ćwiczących wymaga się równocześnie stopniowego zwiększania stopnia trudności i pracy nad własną asertywnością także poza zajęciami. W trakcie spotkań można dokonywać omówienia i wskazywania istotnych aspektów danej techniki psychologicznej.
 
Na trzecim, najwyższym poziomie szkolenia, ćwiczy się takie aspekty komunikacji niewerbalnej, jak umiejętność utrzymywania bezpiecznego dystansu od ewentualnego agresora, utrzymywanie właściwej postawy, tonu głosu, oraz mimiki.
Dopuszczalne jest również zastosowanie kamery video, której nagrania mogą pomagać w utrwaleniu fragmentów materiału, jednak warto pamiętać, iż kursantki muszą się najpierw z nią oswoić..
 
Podstawą pracy nad umiejętnościami psychologicznymi jest fakt, iż napastnik, zanim zdecyduje się na atak, sprawdza ofiarę i ocenia jej zdolność do obrony. Dlatego prawidłowe zachowania w czasie, gdy agresor testuje ofiarę, mogą uchronić kobiety przed napaścią i idącą za nią konfrontacją fizyczną.
 
Podczas profesjonalnego kursu samoobrony dla kobiet pracuje się głównie nad wyostrzeniem zdolności rozpoznawania zagrożeń w otoczeniu. Działania te mają ścisły związek z wcześniej wspomnianą świadomością zagrożenia, gdyż będąc świadomym niebezpieczeństwa, łatwiej go uniknąć. Innym ważnym aspektem samoobrony kobiet jest intuicja, która stanowi podstawę do instynktownego reagowania na zagrożenie.
Jest ona istotnym elementem chroniącym przed niebezpieczeństwem w świecie zwierząt i jako taka jest podstawą do samoobrony przed zagrożeniami fizycznymi również w świecie ludzi. Szczególnie istotne w samoobronie kobiet wdaje się umiejętność właściwego stawiania granic psychologicznych, odmawiania oraz przyjmowania krytyki. Przydatne są tu, tak zwane techniki zamglenia i zdartej płyty, jednak mają one wyłącznie aspekt ułatwiający funkcjonowanie w sytuacjach społecznych, nie mogą natomiast stanowić podstawy samoobrony.
 
Wreszcie ważne jest również stosowanie metod treningu mentalnego, który polega na wyobrażaniu sobie zagrożenia i swojej prawidłowej reakcji na nie. Równocześnie należy podkreślić fakt, iż nie istnieją żadne magiczne techniki, które pozwolą wyjść cało z każdej sytuacji, stąd należy zwracać szczególną uwagę na pewien zdrowy rozsądek w samoobronie i używanie jak najmniejszej ilości technik do jak największej liczby zagrożeń. Tylko takie podejście pozwala na skuteczne i adekwatne działanie w każdej sytuacji. Rozpatruje się tu różne sytuacje – od ulicznej zaczepki poprzez próby napadu rabunkowego, po usiłowanie gwałtu. Istotnym jest, że analizę rozpoczyna się nie od momentu fizycznej napaści, lecz od chwili typowania ofiary.
 
Przydatną wiedzą są również informacje dotyczące wpływu różnych substancji psychoaktywnych na organizm, czy też zwiastuny ataku agresora w zachowaniu i mowie. Istotnym jest też umiejętne wzywanie pomocy i na ten aspekt należy zwrócić szczególną uwagę w trakcie omawiania zagadnień z pierwszego etapu szkolenia.
 
Dodatkowym elementem jest omówienie środków fizycznej samoobrony, których sporo pojawia się na rynku. Obecnie oferta dotyczy różnego rodzaju gazów, paralizatorów, odstraszaczy, a także broni palnej. Należy omówić aspekty ich skuteczności, a także warunki efektywnego zastosowanie. Ćwiczącym należy uświadomić, że nawet najpotężniejsza broń nie będzie skuteczna, jeśli nie będzie determinacji, aby jej użyć, lub też będzie się ona znajdowała w miejscu fizycznie niedostępnym, na przykład na dnie torebki. Dlatego też użycie broni należy ćwiczyć, podobnie jak techniki obrony fizycznej. Tak zbudowany blok psychologiczny daje pewien ogląd aspektów psychologicznych, jakie należy poruszyć w trakcie treningu samoobrony.
Etap ostatni i stanowi podsumowanie wiedzy z poprzednich dwóch etapów i dotyczy zastosowania w praktyce strategii poznanych wcześniej w samoobronie w przeciwko konkretnym typom agresorów. Istotny jest tu element pracy nad sobą, który stanowi podstawę dla rozwoju umiejętności niezbędnych w treningu samoobrony. Ważnym jest też fakt, iż żaden trening umiejętności psychologiczny nie zastąpi wprowadzanych sukcesywnie zmian w życiu i w codziennym postępowaniu.
😎 Część fizyczna
 
Część fizyczna obejmuje naukę technik przydatnych w konfrontacji fizycznej z przeciwnikiem. Należy tu podkreślić, iż jest to zawsze ostateczność w walce z silniejszym mężczyzną.
 
Ważne jest, aby uświadomić ćwiczącym, że wygrana walka w przypadku samoobrony nie zawsze oznacza powalenie przeciwnika, lecz bezpieczne opuszczenie miejsca zagrożenia. Konieczne jest tu podkreślenie znaczenia determinacji i kontrolowanej agresywności, jeśli do walki dochodzi. Po stronie kobiety stoi też element zaskoczenia, gdyż agresor nie spodziewa się oporu ze strony swojej ofiary. W trakcie zajęć fizycznych wskazuje się czułe punkty przeciwnika oraz omawia się sposoby ich atakowania.
 
Podstawą do treningu jest opanowanie najprostszych uderzeń i kopnięć w newralgiczne punkty przeciwnika. Muszą to być uderzenia podstawowe, powinno rezygnować się z uderzeń pięścią i położyć nacisk na ataki otwartą dłonią i uderzeniami z góry, tak zwaną ręką – młotem.
 
Z kopnięć, podstawowym powinien być atak na krocze, w zależności od dystansu – stopą lub kolanem. Techniki te należy trenować z użyciem sprzętu ochronnego, bez zatrzymywania uderzeń w powietrzu, gdyż konieczne jest wyrobienie nawyku uderzania w cel.
 
W kwestii technik obrony przed poszczególnymi zagrożeniami, należy dążyć do maksymalnej prostoty i ograniczenia skomplikowanych ruchów do minimum. Stąd należy wyeliminować stosowanie złożonych dźwigni, rzutów czy też duszeń, obecnych w tak wielu systemach i sztukach walki.
 
Należy pamiętać, że w sytuacji fizycznego zagrożenia czy działania pod wpływem stresu zastosuje się wyłącznie te techniki, które zostały najlepiej utrwalone i są najprostsze.
 
Dlatego też niezbędne jest stosowanie ćwiczeń pobudzających do działania pod wpływem stresu, z zastosowaniem wielu przyrządów, takich jak tarcze, czy też pancerze dla prowadzącego, które pozwalają na bezpieczne wykonanie technik z pełną siłą.
Istotne też jest, aby techniki ćwiczone były również przeciwko instruktorom, a nie tylko w parach, między kobietami.
Pozwala to kobietom na zapoznanie się ze swoimi reakcjami w sytuacji konfrontacji z większym i silniejszym fizycznie przeciwnikiem.
 
Niemożliwym jest nauczenie technik adekwatnych do każdej sytuacji, w jakiej znajdą się ćwiczące, stąd konieczność nauki stosowania zdrowego rozsądku i improwizacji w przypadku obrony przed różnymi zagrożeniami.
 
Podsumowanie
Uniknięcie omówionych błędów pozwoli na zbliżenie się do ideału, nie wyczerpuje jednak wszystkich aspektów złożonego zagadnienia, jakim jest kurs samoobrony dla kobiet. Pozostaje równocześnie mieć nadzieję, że programy przyszłych kursów dla kobiet będą traktowały szkolenie w sposób kompleksowy, uwzględniając nie tylko aspekt fizyczny, lecz również psychologiczny. Wydaje się, że tylko łączne traktowanie tych zagadnień pozwoli na przeprowadzenie wyczerpującego, i co najważniejsze skutecznego – programu samoobrony dla kobiet.
 
Oprac. na podst. mat. źródłowych* – Mirosław Plata
* Mat. Źródłowe Jakub LICKIEWICZ Uniwersytet Marii Curie Skłodowskiej w Lublinie

CZĘŚĆ PRAKTYCZNA

jest poświęcona nauczaniu podstawowych zasad obrony przed fizycznym atakiem w         najbardziej typowych sytuacjach zagrożeń.                                                                                                                                                                                                                                                          

W systemie walki obronnej JISSEN -JSDF   wyróżniamy trzy poziomy kursów samoobrony: kurs wstępny ( poziom 1), rozszerzony (poziom 2) oraz kurs zaawansowany (poziom 3). Wszystkie kursy samoobrony dla kobiet w systemie JSDF prowadzi trener Mirosław PLATA z otwockiej Akademii Dalekowschodnich Sztuk Walki ADSW JISSENKAN -szkoleniowiec z unikalnym doświadczeniem zawodowym, wyspecjalizowany  w tematyce samoobrony i bezpieczeństwa osobistego.

PROGRAM KURSU SAMOOBRONY JSDF LEVEL 1

ZAJĘCIA 1 – WYKŁAD „ZASADY JSDF dla kobiet” 

WYKŁAD NR 1 „co należy robić, a czego nie w samoobronie na ulicy”. 

ZAJĘCIA 2 ELEMENTARNE TECHNIKI OBRONY

ZAJĘCIA 3  ELEMENTARNE TECHNIKI ATAKU

ZAJĘCIA 4 -ELEMENTY WALKI W PARTERZE

ZAJĘCIA 5 – ELEMENTY WALKI W ZWARCIU cz.1

ZAJĘCIA 6 ELEMENTY WALKI W ZWARCIU cz.2

ZAJĘCIA 7     wykład multimedialny nr 2 -dostępny w grupie tematycznej https://www.facebook.com/groups/1435407293224716/   lub  ćwiczenia praktyczne (w/g uzgodnionej decyzji grupy)

ZAJĘCIA 8  ZASTOSOWANIE POZNANYCH  TECHNIK/ w sytuacjach zagrożeń

ZAJĘCIA 9 PODSUMOWANIE TECHNIK/ trening sytuacyjny.

Program szczegółowy kursu samoobrony dla kobiet jest do wglądu w dojo ADSW JISSENKAN  Otwock ul.Tysiąclecia 47 ( wyłącznie dla potrzeb organizatorów i uczestniczek szkolenia).

MOTTO KURSU „Najskuteczniejszą bronią na ulicy jest nasz własny mózg”

Kurs bezpłatny -liczba miejsc ograniczona.

ZGŁOSZENIA udziału w kursie

e-mail: sport@powiat-otwocki.pl  lub tel. 22 788-14-65 wew. 387,

tel. informacje dla kursantek: 697 699 527 

Zapraszamy wszystkie zainteresowane panie z Otwocka i okolic.

Close Menu